Je functione­rings­gesprek:
hoe bereid je je voor?

Een functioneringsgesprek gaat niet alleen over wat je hebt gepresteerd. Het is ook een kans om te zeggen wat je nodig hebt. Hoe bereid je je voor zodat het gesprek iets oplevert?

Meer dan een terugblik

De meeste mensen gaan een functioneringsgesprek in met het idee dat ze iets moeten verdedigen of verantwoorden. Maar een functioneringsgesprek is geen examen. Het is een gesprek over hoe het werk gaat en wat er nodig is om het goed te blijven doen.

Het onderscheid met een beoordelingsgesprek is daarin belangrijk. Een beoordeling kijkt terug en heeft gevolgen. Een functioneringsgesprek kijkt ook vooruit: wat heb jij nodig, en wat verwacht de organisatie van jou? Dat vraagt een andere voorbereiding.

Wat de meeste mensen niet doen

De meeste mensen bereiden zich niet voor. Ze gaan het gesprek in en reageren op wat er gezegd wordt. Dat is begrijpelijk, maar het kost je ruimte. Want als jij geen eigen punten meeneemt, bepaalt de ander de koers van het gesprek.

Een goede voorbereiding kost twintig minuten. Niet om een presentatie te maken, maar om te weten wat jij wilt zeggen voor je in de stoel zit.

Hoe je je voorbereidt

Kijk terug op de afgelopen periode. Wat ging goed? Niet om op te scheppen, maar om het benoemen te oefenen.

Kijk dan vooruit. Wat wil je bereiken? Welke richting spreekt je aan? Waar heb je meer ruimte of ondersteuning voor nodig? Die drie vragen geven je genoeg stof om het gesprek de kant op te sturen die voor jou telt.

Vragen om jezelf van tevoren te stellen

Schrijf je antwoorden op, ook al gebruik je de notities niet letterlijk. Het helpt om helder te zijn over wat je wilt zeggen voor je het gesprek ingaat.

• Wat heb ik het afgelopen jaar bereikt waar ik tevreden over ben?
• Wat vond ik lastig, en wat heb ik daarvan geleerd?
• Wat geeft me energie in mijn werk, en wat kost me energie?
• Welke richting wil ik de komende tijd op?
• Wat heb ik nodig van mijn leidinggevende om goed te kunnen functioneren?
• Is er iets dat ik anders zou willen aanpakken?

Wat je kunt zeggen naast je prestaties

Een functioneringsgesprek is ook het moment om iets te zeggen over wat je energie geeft of kost. Waar loop je tegenaan? Wat zou je anders willen doen? Welk type werk zou je vaker willen doen?

Die vragen lijken misschien ongemakkelijk om te stellen, maar een manager die zijn medewerkers wil behouden, stelt ze op prijs. En als de ruimte er niet is om ze te stellen, is dat ook informatie over de plek waar je zit.

Vragen die je aan je leidinggevende kunt stellen

Een functioneringsgesprek is tweerichtingsverkeer. Je mag ook vragen stellen. Dat laat zien dat je nadenkt over je eigen ontwikkeling, en het geeft je informatie die je anders niet krijgt.

• Hoe kijk je naar mijn bijdrage in het team?
• Wat zie je als mijn sterke punten?
• Waar zie je nog ruimte voor groei?
• Welke mogelijkheden zijn er voor mij de komende periode?
• Wat kan ik van je verwachten in onze samenwerking?

Als het gesprek spannend voelt

Soms is een functioneringsgesprek beladen. Er ligt iets moeilijks, of je weet dat er kritiek komt. Dan helpt het om je van tevoren voor te stellen hoe het gesprek eruit kan zien. Niet om je antwoorden in te studeren, maar om de spanning een beetje af te halen.

Weet ook: je mag dingen opschrijven, vragen om een moment om na te denken en zeggen dat je ergens later op terug wilt komen. Een gesprek dat je overvalt, mag je ook pauzeren.